گورخر

زبرا یا گور خر آفریقایی جانوری از خانوادهٔ اسب و بومی آفریقای مرکزی و جنوبی است. این جانور به خاطر خطوط سیاه و سفید روی بدنش معروف است. این خطوط معمولاً بر روی سر گردن و تنه به صورت عمودی وجود دارد. این نوارهای سیاه و سفید در پنهان شدن گورخر از دید صیادان موثراند.

نوارهای راهراه هیچ دو گورخری شبیه به هم نیست. هر گله گورخر صحرایی، از خانوادههای زیادی تشکیل شده است و هر گورخر اعضای خانوادهٔ خود و اطرافیانش را از روی خطهای بدنشان تشخیص میدهد. هر خانوادهٔ گورخر در موقع حرکت٬ نظم خاصی دارد. اگر گورخر ضعیف یا آسیبدیدهای در خانواده وجود داشته باشد٬ همهٔ اعضای خانواده از او مراقبت میکنند و آهسته حرکت میکنند تا عقب نماند.

گر چه در فارسی امروز اغلب به این حیوان گورخر میگویند اما گوری که در ایران و برخی نقاط دیگر آسیا یافت میشود و بهرام گور، مطابق افسانههای ایرانی، صید میکرد از این نوع گورخرهای آفریقایی نیست و پوستی ساده و به رنگ زرداخرایی دارد و به گورخر ایرانی مشهور است.

پژوهشهای جدید در سال ۲۰۱۲ نشان میدهد که نوع بازتاب نور از بدن مخطط گورخر جذابیت کمتری برای خرمگسها دارد و خرمگسها بدن چارپایان سیاه را برای نیش زدن به بدن راهراه گورخر ترجیح میدهند. این پژوهش نشان میدهد احتمال اینکه راهراه شدن بدن گورخرها در مسیر تکامل ژنتیکی به خاطر دفع خرمگسها بودهباشد زیاد است.

دیگر دلیلهایی که برای راهراه بودن گورخر ذکر شده این است که این امر به تنظیم دمای بدن آنها کمک میکند، به بازشناختن گورخرها توسط یکدیگر کمک میکند و درندگانی را که میخواهند به گله گورخرها حمله کنند گیج میکند.

گورخر

گورخرها در حال نوشیدن آب از برکه

گورخر ایرانی:

گور (گورخر) ایرانی (Equus hemionus onager) زیرگونهای از گورخر آسیایی است که به شدت در معرض خطر انقراض قرار دارد و تنها حدود ۶۰۰ رأس از آن در حیات وحش باقی ماندهاست. گورخر آسیایی در گذشته جمعیت فراوانی در خاورمیانه، آسیای میانه و چین داشت اما اکنون نسل آن در اغلب مناطق منقرض شده و از زیرگونه ایرانی تنها دو جمعیت کوچک در منطقه خارتوران شاهرود وبهرام گور استان فارس باقی ماندهاست.

در تیرماه سال ۹۲ تعداد ۵۳۳ راس گور در منطقه حفاظت شده بهرام گور و پارک ملی قطرویه سرشماری شده که از این تعداد ۴۸۳ راس بالغ و ۵۰ راس کرّه بودهاند. در سال ۹۱ این تعداد ۴۳۳ راس بوده است.

گورخر ایرانی از الاغ کمی بزرگتر است، در حدود ۲۹۰ کیلو وزن دارد و طول بدن و سر حدوداً ۲٫۱ متر است و نسبت به الاغ شباهت بیشتری به اسب دارد. این جانور نسبت به اسب، پاهای کوتاهتری دارد و رنگش در خلال فصلها تغییر میکند؛ در تابستان رنگش قهوهای مایل به سرخ و در زمستان قهوهای مایل به زرد است و بر پشتش نواری سیاه که با رنگ سفید احاطه شده، قرار دارد. گورها حدود ۴۰ سال عمر میکنند.نسل گورخر ایرانی در معرض انقراض قرار دارد و در سال ۱۳۹۳ تنها در دو استان سمنان و فارس دیده شده است. شکارگر طبیعی گور پلنگ و گرگ است. در سال ۱۳۸۴ در ایران موردی از شکار گور توسط پلنگ در پارک ملی توران دیده شد. از گورخر ایرانی درسومر باستان برای کشیدن ارابه استفاده میکردند.